MẮC DỊCH, ĐÓI KHÔNG

MẮC DỊCH, ĐÓI KHÔNG

28 Tháng Sáu, 2021 0 By Đinh Thành Trung

    

Hồi đó các cụ dạy “già néo đứt dây”, còn riêng cái bụng đói vài tiếng là hết chịu nổi nghe. Cà phê Sài Gòn cho ra mấy câu chuyện càm ràm từ sáng đến trưa, từ trưa đến tôi và tới tối mịt. Rồi ai có lỡ nghe thì ráng mà nuốt từng lời vô bụng hoặc quên đi lúc nào không biết.

Thời mắc dịch, công nhân nghèo đến đâu chắc cũng có tiền cho một hai ly cà phê phố. Đóng cửa hẳn thì lấy gì đút vô miệng mấy đứa cháu như chim non chực đòi cái nọ, cái kia? Thôi thì ráng bán suất ăn cho Grab với Baemin chở về. Chán đấy, ghét đấy mà phải ráng sống thôi.

“Dzậy ai biểu hồi có tiền cứ bay nọ nhảy kia?” Chẳng biết trả lời sao nữa.

Ròi sẽ đến một lúc Sài Gòn có những người không kiếm nổi chút gì ăn cho qua bữa. Thấy nhiều lắm rồi. Thấy cả những tấm lòng Sài Gòn trong thời dịch bệnh.

Dịch mà, ai cũng thiệt thôi. Đến cầm cự cũng còn khó khăn, huống gì mấy người công nhân trông vào đồng lương. Ngồi nghe đến tội. Cũng đâu phải dễ dàng gì trụ lại ở đất Sài Gòn này. Chàng công nhân tui đang nói, hàng tháng cố tằn tiện gửi dăm ba triệu cho ba má ở Đồng Nai. Mất sáu tháng để thạo nghề, nghe ra cũng không dài đâu nhỉ. Họ chỉ đào tạo kỹ năng để làm được một công việc nhất định thôi, ra chỗ khác lại đào tạo từ đầu. Biết thế. Thời buổi kiếm từng đồng cơm, chén gạo, làm mãi, làm nữa cũng cố mà bám trụ. Đùng một cái bị cho nghỉ. Đơn hàng không có thì chủ cũng đâu còn tiền thuê mình nữa.

Vậy là đói. Đi đâu cũng hỏi đói hông? Rồi muối mặt đến cái chỗ phát cơm từ thiện. Tiếng là thanh niên sức dài vai rộng đi ăn cơm từ thiện. Cơm năm ngày đấy. Rồi thi thoảng lượn qua cổng viện mà lấy một hộp cơm. Rồi dăm hôm đến chỗ cơm chay mà xin một bữa. Về quê cũng đâu có việc mà làm. May mà ở Sài Gòn cũng được bữa nọ bữa kia. Chủ cũng đói chớ nói chi nhân viên. Vậy mà họ vẫn chia sẻ đó thôi. Ra quận Một thì biết. Trung tâm quận 1, càng phát triển càng năng động. Cất từng bước giữa đường phố Sài Gòn với chiếc khẩu trang, ngắm xe cộ từng dòng với con mắt lo âu, loang loáng.

Nhưng Sài Gòn đâu chỉ có thế giữa cơn bão dịch bệnh này. Sang quận 3, nghía thấy ổ bánh mì giảm giá còn mười hai ngàn. Sao kỳ vậy? “Thì chị cũng định tăng giá, mà thôi để… dễ bớt xuống mười ngàn vì không có tiền lẻ thối lại.” Lý do chi lạ mà cũng thiệt dễ thương. Thiệt hả trời? Chị gật đầu, cắm mặt vào xe bánh mì gắp gắp chan chan. Khách mua đến đông dần, ai cũng khẩu trang kín mít mà mắt cười, giọng cười. “Vẫn chưa sánh được với nhiều nhà tặng không bữa ăn, nhưng cứ dần dần ha.”

Dịch đến, dân bán bưng Sài Gòn vẫn an nhiên mà sống. Không sai khi gọi họ là một phần hồn cốt đất này. Ba thế hệ cùng bán bánh canh. Hai mẹ con cùng chung vô xe hủ tiếu. Họ cười vui và cố gắng loại bỏ câu tếu táo “mắc dịch” ra khỏi cửa miệng hàng ngày. “Phạm húy đó cha. Tụi tui khổ vì dịch lắm rồi.” Dân nhập cư không hà, dân tích cóp từng ngàn một. Dân nuôi ống heo đầy nhóc mà đập ra cũng chỉ bằng bữa cơm sang trọng của giới nhà giàu. Kệ thôi. Có xạo ke cũng vẫn cười phớ lớ. “Trời chưa sập được đâu cưng.” Mày biết cái vết sẹo này hông? Ăn chém của thằng ba ngơ nào tao cũng đâu nhớ. Không mở hàng được thì gửi vô, ship vô. Ờ, họ vẫn như thế, dù biết đằng sau lời nói và điệu cười lạc quan là biết bao nước mắt nuốt vào lòng.

Mới đây thôi, ra mua khoai của một anh khuyết tật vận động. Anh thò tay lấy ghế mời tui ngồi, thiệt chẳng dám. Cái tay xít rịt, di chuyển còn khó, chắc luyện tập dữ lắm mới bán hàng được như này. “Hổng phải đâu em.” Cứ cố mà vác, mà bưng đồ đi bán rồi cũng phải chịu đựng mà sống. Khoai anh chín nóng, ngon nghẻ như một bản hòa ca của hương và khói. “Khoai nướng ám khói này mới ngon.” Khói giống mùi trên áo, cứ phơi ra giữa trời nắng chói. Cần chi nói nhiều, bốn mắt nhìn nhau qua lớp khẩu trang cho hiểu thấu cái không khí “bình thường mới”. Đỡ dịch, xe hàng được ra bán nhưng vẫn phải phòng hờ. Người giao tiếp với nhau bằng ánh mắt, chưa hẳn đã bất tiện. Bình thường lắm kẻ cười cợt mà dao giấu trong tim, cứ nheo mắt một cái biết đâu đời nó vui.

Tôi hiểu gần hết suy nghĩ ấy. Không hiểu toàn bộ. Cũng phải thôi, môi trường sống khác nhau mà. Chỉ biết rằng sau lớp khẩu trang, môi anh cố mím lại, có khi răng cắn chặt để giơ ngón cái lên cảm ơn người khách hiếm hoi trong ngày. Mưa rồi. Trời này thật hiếm nước dù đã giao mùa. Xe hàng rong húi lúi nép vào chỗ nào kin kín. Không thì đứng ngóng nhau với gió, ép sát vô nhau dưới chiếc ô dựng vội. “Làm miếng bánh đi chú em.” Hai con người cùng khép nép. Kẻ mong nước không tạt vào làm ướt bộ vét mới đóng, người sợ nước làm ướt đống hàng nuôi sống cả một gia đình.

“Nước mưa cuốn bay lũ vi rút đi thì tốt. Tao đỡ đói.” Anh bán khoai cố giơ bàn tay bị tật lên chào người khách không quen.