RƯỢU NGÔ NA HANG, CÁI TÌNH VÀ BẢN SẮC

RƯỢU NGÔ NA HANG, CÁI TÌNH VÀ BẢN SẮC

30 Tháng Mười Hai, 2019 0 By Đinh Thành Trung

    

Đã từng đặt chân đến nhiều vùng cao, uống nhiều loại rượu nhưng nếu nói đâu là rượu “chất” nhất thì chắc chắn rượu ngô Na Hang sẽ chiếm vị trí trong top đầu.

Cái hương vị êm dịu và nồng nhiệt ấy chắc ít nơi có được. Đã là uống rượu thì đâu mà chẳng có mồi, đâu cũng ôm vai, bá cổ, bắt tay mỗi khi cạn chén. Vậy mà khi thưởng thức chén rượu ngô Na Hang tôi lại thấy cảm giác khác biệt.

Ông bạn vốn là dân buôn hàng đặc sản vùng cao xuống dưới xuôi tếu táo, uống rượu ngô Na Hang thì cậu uống kiểu gì cũng ngon. Nhấp từng ngụm cũng sướng mà tu cả chén cũng “phê”. Tôi hiểu lão muốn nói gì, vì đơn giản thứ rượu đó ngon một cách bình dị, ngon không “chảnh” như rượu tây, cũng không cầu kỳ như “thập bát ngâm” của mấy tay trọc phú Hà Thành.

Rượu ngô Na Hang đơn giản mà đặc biệt, đặc biệt đến đắm say lòng người. Đó không chỉ là phong tục mà còn trở thành văn hóa của người dân xứ Tuyên. Chẳng phải đặc sản là những đồ dân dã nhất hay sao? Mà đồ đó đem mời khách sang trọng cũng vẫn đẹp, vẫn “chất”, vì nó biểu thị cho cái tâm, cái tình của người chủ nhà.

Với tôi, uống rượu ngô Na Hang mà được mời bởi một cô gái Tuyên thì chén rượu đó sẽ ngon gấp đôi. Chớ cho là tôi mê gái nhé, đơn giản tôi mê những phong tục văn hóa truyền thống một cách hoàn hảo, dù cái “hoàn hảo” đó là do những tay dân nhậu nghĩ ra, nhưng cái gì đã do người dân nghĩ ra thì đó chính là văn hóa dân gian. Chén rượu ngô Na Hang cũng vậy.

Uống một ngụm rượu ngô thôi mà tâm hồn dường như đã thấu trọn cuộc sống và cái tình của người Tuyên Quang rồi. Họ sống bằng tình cảm bình dị mà ấm áp. Trai Tuyên gái Tuyên thật thà chất phác, nói lời luôn giữ lấy lời. Tình cảm đó có khi chỉ là một bữa cơm rau mời nhau, có khi là mấy trái cây rừng đưa vội, nhưng đó là đủ để thấy dân Tuyên sống có tình có nghĩa lắm.

Tôi đến thành phố Tuyên Quang vào một tối đầy sao. Đường phố Tuyên Quang ngày nay như thay áo mới, với những hàng cây xanh mướt, những cửa hàng sầm uất và dáng dấp đô thị hiện đại. Ở đây, nhịp sống đã hình thành nên một cách ồn ào, vội vã. Đất nước ngày càng đổi mới, hội nhập thì bất kỳ địa phương nào cũng phải hòa chung với không khí năng động đó. Thành Tuyên không phải là một nơi quá sôi động như Sài Gòn hay phồn hoa như Hà Nội, sự phát triển ở nơi đây trong mắt tôi giống như một cái cây, từng ngày từng ngày vươn lên lặng lẽ, bình thản tiến vững chắc.

Có lẽ văn hóa đất Tuyên chính là thứ đáng để tự hào. Đơn giản chỉ là một món ăn, một thứ đồ uống nhưng cũng là chủ đề trong khắp các bữa cơm, từ bữa tiệc cấp cao đến cuộc chén tạc chén thù của mấy anh bay đi tứ xứ đánh hàng. Chỉ cần một chén rượu thôi mà cũng có thể dốc hết gan ruột với nhau, dù anh dưới xuôi hay em trên núi, dù dân tộc nào nhưng chỉ cần cảm nhau cũng có thể ngồi với nhau. Phải chăng chính vì rượu Na Hang là chất xúc tác hoàn hảo cho những cuộc gặp mặt như thế?

Nhìn lại câu chuyện về rượu Na Hang, tôi cũng phần nào hiểu được vì sao đây là loại rượu ai đến đất Tuyên cũng được mời. Rượu ngô men lá nổi tiếng êm dịu là đây, nhưng để có được sự êm dịu đó cũng phải lắm kỳ công. Ở xứ này, không chỉ người bán mà cả những người dân bình thường cũng biết cách nấu ra loại rượu ngô ngon tuyệt. Gia truyền mà, bản sắc chẳng khác gì phở gia truyền ở thủ đô, hay rượu Bàu đá nức tiếng miền Trung. Từ nhỏ, đồng bào đã được ông cha dạy cách nấu rượu, từ cách sử dụng lá rừng đến làm men, ủ rượu. Đơn giản, đó là một trong những phong tục truyền thống, một nét văn hóa không thể thiếu của người dân nơi đây. Cũng dễ hiểu thôi khi ta đến nhà đồng bào thì luôn thấy các bà, các cô ngồi bên chảo ngô nấu rượu. Ra thế, cái gì làm bằng bàn tay phụ nữ cũng thơm ngon, rượu ngô Na Hang cũng vậy.

Giờ đây, rượu ngô Na Hang ngày càng nổi tiếng hơn trên cả nước, cũng một phần nhờ những câu chuyện “huyền thoại” của cánh buôn bán và du khách gần xa. Những lời mời bên mâm rượu như “rượu ngô của người Mông với men có hơn 20 loại thuốc đấy” hay “rượu ngô xịn nấu theo cách truyền thống chỉ có ở Na Hang” chính là những chỉ dẫn thương hiệu không chính thức nhưng uy tín gần xa. Đã xuất hiện các cơ sở sản xuất rượu ngô Na Hang với phương cách sản xuất và kinh doanh nghiêm túc, điều đó rất có ích cho việc quảng bá tên tuổi của loại đặc sản nổi tiếng này.

Một loại đặc sản của Na Hang cũng chính là bản sắc văn hóa của Tuyên Quang. Trong thời buổi kinh tế thị trường, cũng là lúc mà nền kinh tế đất nước hội nhập sâu rộng, những đặc sản của địa phương như rượu ngô Na Hang cũng cần được tuyên truyền, quảng bá, nâng đỡ nhiều hơn, để nâng tầm và lan tỏa văn hóa ẩm thực đất Tuyên ra cả nước.